“Làm sao để yêu thương không trở thành gánh nặng” là câu hỏi của một chị coachee (khách hàng) của mình luôn trăn trở trong suốt thời gian vừa qua.
Đây cũng là nỗi niềm của mình khi mang thai em bé đầu tiên. Mình tin chắc rằng rất nhiều mẹ bầu hay các bậc phụ huynh cũng có chung câu hỏi như vậy.
Hôm nay, mình xin chia sẻ với bạn góc nhìn của mình về câu hỏi này từ tâm lý đến trải nghiệm cá nhân của mình.
1. Khái niệm về yêu thương
Ở một bài viết nào đó mình đã có khái niệm đầy đủ về hai từ yêu thương. Ở bài này mình xin chia sẻ lại khái niệm về hai từ yêu thương cho những mẹ bầu hay bậc phụ huynh nào chưa đọc bài trước của mình.
Trong từ yêu thương có hai từ đó là từ yêu và từ thương. “Yêu” nghiêng về phía hưởng thụ nghĩa là bạn trân trọng, biết ơn tất cả những gì thuộc về mình bao gồm cả ngoại hình, tính cách, thói quen… tất cả những gì tạo nên con người bạn của hiện tại. Khi bạn biết yêu bản thân bạn sẽ biết cách yêu con của mình bao gồm cả hình hài, tính cách, thói quen…của chúng.
Để yêu con cái bạn hãy quan sát và liệt kê tất cả những điều thuộc về chúng và trân trọng biết ơn những điều đó.
Ví dụ: sự xuất hiện của con cũng là cách để bạn trân trọng biết ơn. Vì nhờ có con bạn mới được đóng một vai vô cùng bao la rộng lớn, đó là được làm cha làm mẹ.
Hay con vẫn còn khỏe mạnh, vẫn chạy nhảy, vẫn vui đùa cũng là điều bạn nên trân trọng biết ơn vì ngoài kia có biết bao nhiêu những ông bố bà mẹ đang phải chăm con trong những bệnh viện lạnh lẽo…
Hay cho dù hôm nay con có được điểm 1, điểm 2 thì cũng là điều bạn nên trân trọng và biết ơn bởi con chỉ cần cố gắng thêm 8, 9 điểm nữa là đạt điểm 9, điểm 10…hãy nhìn vào những nỗ lực dù là nhỏ nhất của con đừng chỉ nhìn vào kết quả.
Hồi trước, mình cũng đã từng phải trải qua hành trình tự ghi nhận bản thân từ những điều bé xíu và nhỏ nhặt nhất để thêm yêu bản thân và tin tưởng tuyệt đối vào chính mình. Nhờ vậy mà bây giờ mỗi ngày mới, mỗi lần đi khám thai mình luôn trân trọng, biết ơn vì con đang phát triển từng ngày trong bụng.
“Thương” nghiêng về phía trách nhiệm tức bạn phải có trách nhiệm giúp đỡ bản thân tốt hơn lên từng ngày, và giúp đỡ bản thân vượt thoát những nỗi khổ, niềm đau, những tổn thương trong quá khứ và hiện tại. Khi bạn biết giúp đỡ bản thân tốt hơn lên từng ngày, giúp đỡ bản thân vượt thoát những nỗi khổ niềm đau thì bạn cũng sẽ biết cách làm những điều tương tự với con.
Tình thương là cung bậc cao hơn tình yêu. Tình yêu nghiêng về phía hưởng thụ, tình thương nghiêng về phía trách nhiệm. Nếu bạn nói bạn yêu con chỉ vì con chăm ngoan, học giỏi, nghe lời người lớn thì khi đó thật sự bạn không yêu thương con đâu. Bạn chỉ đến để hưởng thụ những điều tốt đẹp của con mà thôi.
Trong cuộc sống không một ai là hoàn hảo. Một người dù có ưu tú, đạt được nhiều thành quả, thành tựu thế nào đi chăng nữa thì họ vẫn tồn tại những khuyết điểm.
Hay một người dù không có thành tựu, thành quả, thậm chí còn bị xã hội cho là đồ cặn bã đi chăng nữa thì chắc chắn họ cũng có ưu điểm nào đó mà chúng ta chưa khám phá hay chưa khơi dậy lên.
Bởi vậy dù ưu hay khuyết điểm thì đó cũng chỉ là một phần rất nhỏ trong tổng thể vô cùng rộng lớn của con mà thôi. Vậy tại sao? Chúng ta lại chỉ chấp nhận một đứa trẻ chăm ngoan, học giỏi, nghe lời mà không chịu chấp nhận một đứa trẻ còn nhiều yếu kém. Đáng lẽ ra chúng ta phải đưa tay nâng đỡ khi con lầm đường, lạc lối, khi con có những hành động trái với ý muốn của ta. Bởi khi ấy ta là người mạnh mẽ hơn, con đang là người yếu kém hơn tại sao một người mạnh mẽ hơn lại đòi hỏi người yếu kém hơn làm việc này, việc kia?
Vậy làm sao để dành tình thương cho con?
Trước khi dành tình thương cho con cha mẹ phải dành tình thương cho chính mình. Ở rất rất nhiều bài blog khác mình đã chia sẻ “con không chỉ nhìn vào những lời nói của cha mẹ mà còn nhìn vào những hành động, cử chỉ, thói quen. Một khi những hành động, cử chỉ, thói quen không ăn khớp với những điều mà cha mẹ hay giao giảng thì con sẽ khinh lờn và không bao giờ làm theo những gì cha mẹ nói.
Cách dành tình yêu thương cho chính bản thân mình mời mẹ bầu được thêm ở bài này nhé! Sau đây, mình sẽ chia sẻ cách dành tình thương cho con.
2. Để yêu thương không trở thành gánh nặng thì cha mẹ cần giúp đỡ con tốt hơn lên từng ngày.
Để yêu thương không trở thành gánh nặng thì cha mẹ cần giúp đỡ con tốt hơn lên từng ngày. Vậy đâu là những điều giúp con tốt hơn lên từng ngày? Trong từ tốt hơn có 2 từ đó là từ tốt và từ hơn.
Vậy đâu là điều tốt của con? Chắc chắn nơi con có rất nhiều điều tốt rồi chỉ tại cha mẹ chưa tỉnh thức để nhìn nhận mà thôi.
Chẳng hạn hồi còn nhỏ mỗi lần mình được điểm kém mang về nhà là mẹ mình lại quở trách “đâu đâu sai ở câu nào?” Và sau đó là biết bao nhiêu lời trì triết và bạt tai. Nhưng sau đó nhìn thấy hai hàng nước mắt của mình mẹ lại bảo “mẹ làm thế chỉ để con tốt hơn mà thôi.
Nhưng như vậy mẹ đã gạt sạch bao nhiêu cố gắng, nỗ lực của con để đạt điểm 6 điểm 7. Và cho dù con có đạt điểm 1 hay điểm 0 đi chăng nữa thì đó cũng là cả một bầu trời cố gắng và nỗ lực. Đằng sau mỗi một điểm số là cả một câu chuyện, là cả quá trình cố của con. Và điểm số này cũng chỉ là một phần của con mà thôi. Nó không nói lên tất cả.
Vậy thay vì nói “đâu đâu đâu ở câu nào nào”. Bố mẹ hãy nói “ đâu đâu con làm tốt ở câu nào nào? Vì sao con làm tốt thế? Con có thể áp dụng cách học đó vào những câu tiếp theo không? Con chỉ cần cố gắng hơn một chút là đạt điểm 9 điểm 10 rồi. Mẹ tin tưởng ở con”….
Điểm số chỉ là một trong rất nhiều khía cạnh của cuộc sống. Và để con tốt hơn lên từng ngày thì mình có 1 vài gợi ý sau đây.
2.1 Để yêu thương không trở thành gánh nặng thì mẹ cần giúp con học tập.
Có rất rất nhiều người nói rằng học tập không phải con đường duy nhất. Nhưng với mình học tập luôn là con đường duy nhất và mình đã xác định học tập là con đường trọn đời.
Vì sao ư?
Vì chỉ có học tập con người mới trở nên tiến bộ. Ở đây mình không nói chỉ học trên trường, trên lớp mới là học. Học tập mình nói đến ở đây là học mọi lúc, mọi nơi, từ mọi hiện tượng, hoàn cảnh của cuộc sống.
Chúng ta có thể học từ chính những sai lầm, vấp ngã của bản thân, học từ những người xung quanh, học từ vạn sự, vạn vật, thiên nhiên, vũ trụ trong trời đất… miễn là chúng ta luôn có con mắt quan sát và trái tim rộng mở để học những điều mới.
Ví dụ như: hồi trước nhà mình có nuôi 1 em cún. Mình chẳng hiểu tại sao em cún nhà mình với em cún xóm bên lại lên tục kèn cựa và đánh nhau. Mỗi lần em cún nhà mình thua trận trở về với những vết thương rướm máu trên cơ thể, nó lại chui vào nhà liếm liếm vết thương suốt mấy ngày, thậm chí hàng tuần trời. Khi vết thương lành lặn hẳn nó mới chịu ra ngoài chơi cùng em cún khác.
Thoạt nhìn hành động của em cún nhà mình rất rất bình thường. Nhưng sau này, khi làm về khai vấn tâm lý thì mình thấy hành động của em cún nhà mình là cả một bầu trời trí tuệ.
Bởi khi chúng ta bị thương giống như em cún thì chúng ta cần ngưng mọi hoạt động động, ngừng tìm kiếm những cơ hội bên ngoài để quay về chăm sóc vết thương của mình. Nhưng có rất rất nhiều người không nhận ra mình đang bị tổn thương tâm lý, hoặc có người nhận ra rồi nhưng không thể buông bỏ những tham vọng, giành giật bên ngoài để quay về chăm sóc chính mình. Để rồi hết thương sâu càng thêm sâu.
Hay như việc mình viết blog cũng vậy! Kiến thức mình có được một phần là do mình học ở các lớp phát triển bản thân, tự học trong những cuốn sách, một phần là do kinh nghiệm của chính mình và do quá trình đồng hành cùng coachee (khách hàng)
Dẫu biết rằng trên đường đời ta sẽ gặp được những người thầy vĩ đại luôn sẵn sàng truyền cảm hứng, dẫn đường chỉ lối cho ta những điều quan trọng nhất mà ta nên làm đó chính là tự học và dạy con cách tự học.
Khi cha mẹ là người tự học thì rất có thể con cái sẽ noi theo tấm gương của cha mẹ để tự học.
Mình rất may mắn khi hồi còn đi học mẹ mình luôn mua cho mình những cuốn sách tham khảo và nói với mình rằng “quan trọng là tự học”. Và rồi từ đó, mặc dù học tập chỉ ở mức trung bình nhưng mình luôn luôn có ý thức tự học mãi cho đến tận bây giờ. Bởi vậy, mình mới nói thân giáo quan trọng hơn khẩu giáo.
2.2 Để yêu thương không trở thành gánh nặng thì con được là chính con.
Hãy thử tưởng tượng hồi bạn còn bé xem bạn còn nhớ câu nào trong các câu sau đây nhé “không ai người ta làm như thế này cả, con không được làm thế này, con không được làm thế kia, việc này con không làm được đâu, con còn bé không hiểu đâu, con phải làm thế này mới đúng, con sai rồi, sao con có thể làm như vậy được nhỉ”…Bạn nhớ bao nhiêu trong số những câu trên? Bạn cảm thấy những câu đó như thế nào? Nó ảnh hưởng gì đến cuộc đời bạn?
Mình thì thường xuyên nghe câu “không ai người ta làm như thế này cả”. Nghe nhiều quá đến nỗi mình mất đi sự sáng tạo cá nhân. Mình luôn nhìn người khác làm thế nào rồi mình làm thế ấy. Một câu nói tưởng chừng như rất vô hại, tưởng chừng như một lời nhắc nhở lý tưởng để mình làm đúng nhưng nó dần bào mòn đi cái tôi của riêng mình, mình dần đánh mất chính mình. Mình tin chắc rằng cũng không ít mẹ bầu nghe được câu này và đang áp dụng với con trẻ.
Xã hội ít người công nhận tài năng của một em bé học giỏi môn địa lí, lịch sử, giáo dục công dân. Vậy nên, khi con trẻ học giỏi những môn đó ta lại phớt lờ đi tài năng của con vì “không ai học giỏi môn đó mà giàu có, thành đạt cả”. Hay một đứa trẻ biết dừng lại suy nghĩ trước sau, biết lắng nghe người khác lại bị coi là một đứa trẻ chậm chạp trong giao tiếp “vì không đứa trẻ nào đối đáp tốt, hoạt ngôn lại chậm chạp như vậy cả”…
“Không ai làm như vậy cả” nhưng làm như vậy mới là cái tôi của con, làm như vậy con mới thỏa sức thể hiện tài năng và cá tính của riêng mình, làm như vậy con mới được là chính mình ~ một bản thể vô cùng độc đáo, màu nhiệm, khác biệt và tạo nên sự đa dạng cho cuộc sống.
Vậy nên, xin cha mẹ hãy cứ cho con làm như vậy. Chỉ cần việc con đang làm không cháy nhà chết người, không vi phạm đạo đức, không phi phạm pháp luật, không ảnh hưởng đến ai thì hãy để con được sáng tạo, được là chính mình. Được là chính mình không có nghĩa là con có quyền xề xài cẩu thả, muốn nói gì thì nói, muốn làm gì thì làm việc được là chính mình ở đây là cha mẹ không nên nhào nặn con thành một con người mà cha mẹ muốn con trở thành, hãy để con phát triển tự nhiên theo cá tính, tài năng của riêng con, bảo vệ những giá trị con coi trọng
Cũng có lúc cha mẹ sẽ gặp phiền toái, và nghe những lời bàn ra tán vào của những người xung quanh hay thậm chí của thầy cô và nhà trường khi để con được là chính mình nhưng khi con được là chính mình thì con sẽ là em bé hạnh phúc, bình an, vững chãi chân thật bên trong. Chỉ số bình an, hạnh phúc là thước đo uy tín nhất cho sự thành công trong cuộc đời của mỗi con người.
2.3 Để yêu thương không trở thành gánh nặng thì cha mẹ cần ghi nhận con.
Nếu nhìn thật sâu sắc vào con chúng ta sẽ thấy vô vàn những điều tốt đẹp ở con. Nhưng trớ trêu thay chúng ta lại chỉ thích nhìn những thành quả dễ thấy, những thành tựu mà người khác cho là nên đạt được như thi đỗ đại học thuộc top đầu, làm việc trong những doanh nghiệp có tiếng với mức lương trong mơ…
Điều này sẽ khiến cho chúng ta vô tình phủ nhận mọi cố gắng, nỗ lực của con. Khiến con sống trong trạng thái luôn phải làm, gồng thật tốt mọi việc mới được yêu thương và công nhận. Lâu ngày, nó khiến con rơi vào trạng thái cứ lao ra bên ngoài để hoàn thành hết mục tiêu này, đến mục tiêu kia để được công nhận và rồi con sẽ rơi vào trạng thái trái tim rỗng.
Đó là trạng thái mà con đạt được rất nhiều thành quả, thành tựu trong cuộc sống nhưng con không cảm nhận được sự bình an, hạnh phúc, vững chãi chân thật bên trong. Là một người mẹ, một người cha bạn có muốn con mình ngày càng gầy yếu và xanh xao không? Câu trả lời chắc chắn là không đúng không nào?
Vậy làm như thế nào để chúng ta giúp đỡ con mình thoát khởi trạng thái trái tim rỗng?
Đó chính là ghi nhận những cố gắng nỗ lực của con dù là nhỏ nhất. Nếu như cơ thể vật chất cần thức ăn để duy trì sự sống thì cơ thể tinh thần cần những lời ghi nhận hay công nhận để thấy mình có giá trị. Khi cảm thấy mình là người có giá trị thì đứa trẻ sẽ dành thời gian, công sức, năng lượng quý giá của mình vào làm những việc có giá trị.
Cách ghi nhận phải được diễn ra liên tục hằng ngày. Mình lấy ví dụ như em bé ĐỨC ANH của mình vừa tròn 4 tháng tuổi và em bé đang trong giai đoạn tập lẫy. Khi em bé mới chỉ với nghiêng người được một chút thì mình đã vỗ thay khen “hoan hô Đức Anh! Hôm nay, Đức Anh của mẹ đã nghiêng người được rồi này, Đức Anh nghiêng người giỏi quá, chắc hẳn Đức Anh đã rất cố gắng và nỗ lực đúng không nào?
Bạn hãy nhớ là nên khen sự cố gắng, nỗ lực để hình thành tư duy phát triển của con nhé! Tư duy phát triển là tư duy vô cùng quan trọng nếu có dịp mình sẽ chia sẻ ở bài viết lần sau nhé.
3. Để yêu thương không trở thành gánh nặng thì cha mẹ nên giúp con thoát khỏi những yếu kém, khó khăn của con và giúp con thoát khỏi những nỗi khổ niềm đau.
3.1 Để yêu thương không trở thành gánh nặng thì cha mẹ nên giúp con thoát khỏi những yếu kém, khó khăn của con
Có một sự thật chúng ta nên biết rằng đó chính là chúng ta không hề hoàn hảo như chúng ta nghĩ và con của chúng ta cũng vậy. Chúng ta có những yếu kém khó khăn riêng của chúng ta và con của chúng ta cũng có những yếu kém khó khăn riêng của chúng.
Nhưng sự khác biệt giữa một bà mẹ nuôi con thành tài với một bà mẹ đang dần hủy hoại cuộc đời con đó chính là cách phản ứng của người mẹ trước những yếu kém, khó khăn của con.
Nếu mẹ nhìn những yếu kém, khó khăn, vướng mắc của con như một cơ hội để mẹ dìu con đi qua những yếu kém, khó khăn vướng mắc đó thì mẹ sẽ suy trì và thiết lập truyền thông được với con và tình mẫu tử càng trở nên khăng khít.
Nếu mẹ cứ luôn luôn nhắc hoài, nhắc mãi những yếu kém , khó khăn của con thì con sẽ trở nên rất tự ti ở bản thân. Khi một đứa trẻ cảm thấy tự ti ở bản thân thì nó sẽ dễ dàng bỏ cuộc khi gặp khó khăn và dễ dàng gục ngã khi gặp biến cố.
Điều này mình đã trải qua từ hồi mình còn bé và cho đến tận bây giờ khi đã lập gia đình, sinh con mình vẫn bị ảnh hưởng bởi câu nói của mẹ mình và bố mình “làm ăn chậm chạp thế”
Câu nói này bố mẹ mình nhắc đi nhắc lại. Cho dù bố mẹ mình không kiết rằng trong khoảng giờ gian như thế mình đã làm những việc gì hiệu quả công việc ra sao? Nhưng mình luôn luôn cảm thấy tự ti khi đang định làm một việc gì đó. Nó chi phối rất nhiều cách mình tư duy, suy nghĩ ra quyết định và hành động của bản thân.
Vậy nên, để yêu thương không trở thành gánh nặng thì chúng ta cần giúp đỡ con vượt qua những yếu kém khó khăn của bản thân.
3.2 Để yêu thương không trở thành gánh nặng thì chúng ta cần giúp đỡ con vượt thoát những nỗi khổ niềm đau.
Có một sự thật chúng ta cần thẳng thắn với nhau rằng khổ đau là một sự thật. Và nó có thể ập đến bất kì khi nào. Vì cuộc đời thì không thể bằng phẳng mãi.
Nhiều ông bố, bà mẹ cho rằng trẻ con mà chỉ có việc ăn, việc học, việc lớn thì làm gì biết khổ đau là như thế nào. Nhưng bạn thân mến! Bạn không chỉ phải chịu áp lực của công việc mà rất có thể bạn còn chịu áp lực từ những lời ra tiếng vào của cấp trên, của đồng nghiệp.
Con bạn cũng vậy, con bạn không chỉ đến trường học kiến thức, con bạn còn chịu rất nhiều những lời nói thiếu tỉnh thức của thầy cô, sự so sánh với bạn bè, rồi rất rất nhiều những lời nói khơi dậy tính bạo động của bạn nè. Chưa kể khi chúng ta cũng không ít lần gai góc và buông những lời nói thiếu vắng tình yêu thương và lòng trắc ẩn.
Con trẻ rất mong manh, yếu đuối chỉ cần một ánh mắt, một lời nói thiếu tỉnh thức đã khiến tâm hồn non nớt của con bị tổn thương . Những tổn thương ấy sẽ đi theo trong suốt cả cuộc đời. Nó chi phối cách con nghĩ và đối sử với chính mình và những người xung quanh.
Mình lấy ví dụ:
Công việc mẹ mình đang làm là một một nhà giáo. Vậy nên, việc con gái làm việc trong môi trường nhà nước là cả một bầu trời sáng chói đối với mẹ mình. Vậy nên, mẹ mình liên tục nói với mình câu “con không giỏi phải chỉ có thể làm trong môi trường nhà nước”.
Mẹ mình nhắc đi nhắc lại câu nói này và đến tận bây giờ mẹ mình vẫn nhắc câu nói đó. Mãi cho đến tận bây giờ, khi đã lớn, đã được đọc rất nhiều sách mình mới lờ mờ nhận ra rằng câu nói này của mẹ khiến mình hình thành tư duy cố định. Tư duy này kìm hãm tiềm năng của mình rất nhiều.
Vậy nên, để yêu thương không trở thành gánh nặng thì chúng ta cần giúp đỡ con vượt thoát khỏi những nỗi khổ, niềm đau.
Tổng kết: Bạn thân mến trên đây là cách để chúng ta làm sao để yêu thương không trở thành gánh nặng. Tình yêu nghiêng về phía hưởng thụ, tình thương nghiêng về phía trách nghiệm. Tình thương là cung bậc cao hơn tình yêu. Yêu thương là ghi nhận những điều tốt đẹp ở con đồng thời mình giúp con vượt thoát những nỗi khổ niềm đau và sự yếu kém của con. Đó mới thật sự là những ông bố bà mẹ tử tế.
